For those who have joined now, let me say few words about this Ghalib series.

Ghalib, his Ghazals, his poems, his genius, and his wits have always fascinated millions of Urdu lovers including myself. Those who want to read my previous work please send me an email request; I will email back my previous explanations just for asking.

 This is my 44^th installment.  I have received excellent response from lot of friends; both Urdu and non-Urdu speakers. Please know that this is my own, Asghar Vasanwala’s, work and not a forwarding of someone else’s work as some of you thought. Please forward this to your friends. Also please send me your comments/complements. I will appreciate if you forward me email addresses of your Urdu/non-Urdu friends.

Here is today’s verse (sh’er) & its explanation in Urdu, Gujarati, and English

Please do visit my Ghalib website http://mirza-ghalib.org/ghalib_series.html  for past issues and more. I guarantee you’ll enjoy

ये ग़ालिब की १४ वीं ग़ज़ल का चौथा शेअर है जो हमारे आम तजुर्बों को ज़बान देता है।
गो न समझूं उसकी बातें,  गो न पांव उसका भेद
पर ये क्या कम है कि, मुझसे वोह परीपेकर खुला
परीपेकर=जिस का जिस्म परी जैसा हो
तशरीह: इस शेअर में ग़ालिब अपने इश्क़ के आग़ाज़ी दौर का ज़िक्र करता है। इस का माशूक़, जो कि एक परीपेकर है। ग़ालिब को इशारों, किनयों, या अलफ़ाज़ में कुछ कह रहा है लेकिन ग़ालिब इस का मतलब समझ नहीं सकता। हो सकता है वो परीपेकर कोई और ज़बान में बोल रहा हो और ज़बान-ए-मन तुरकी-ओ-मन तुरकी न मि दानम वाला मुआमला हो। चूकिं ग़ालिब एक दाईमी उम्मीद परस्त है, कहता है कि कोई बात नहीं! ये तो अव्वल का दौर है आगे आगे राज़ और बातें भी समझ में आ जाऐं गे। फ़िलहाल मेरे लिए किया ये कम ख़ुशी की बात है कि वो परीवश मुझ से खुल के बात कर रहा है:
राह पे लगा तो लाएं हैं बातों बातों में    और ख़ुल जायेंगे दोचार मुलाक़ातों में
शेअर की खूबियां: पहली मुलाक़ातका मंज़र ग़ालिबने एक ख़ूबसूरत अंदाज़ में पेश किया है। पहली मुलाक़ातका दौर एक अजीब कश्मकशका होता है। दोनों तरफ़ एक हिचकिचाहट और ख़दशोंका होता है। कभी ये सोच कर कि अंजाम क्या होगा? तो कभी ये सोच कर कि बाज़ी बिगड़ तो नहीं जाएगी? लेकिन ग़ालिबको इन अंधेरी खलाओंमें भी उम्मीद की किरण नज़र आती है।

ગો ન સમજું ઉસ કી બાતેં,ગો ન પાઊં ઉસ કા ભેદ                              પર યે કયા કમ હે કે,મુજ સે વોહ પરી-પેકર ખુલા?                                           પેકર= શરીર, દેહ    પરી-પેકર=પરીના દેહ ના વાળી, સુંદરી      

અર્થઃ આ શેર માં ગ઼ાલિબ ઇશ્ક ની શરુઆત ના કાળ નુ બયાન કરે છે. તેની નજર એક પરીના દેહવાળી સુંદરી પર પડે છે. તે સુંદરી ગ઼ાલિબ ને ઇશારા કે શબ્દો થી સંબોધી રહી છે પણ ગ઼ાલિબ ને કંઇ ગતાગમ પડતી નથી અને તેણે તેનો અફસોસ થાય છે. ફરસી મા કહેવાય છે ઝબાને યાર મન તુર્કી વ મન તુર્કી  નમી દાનમ અટલે કે જેને હું પ્રેમ કરુ છું તે તુર્કી બોલે છે અને મને તુર્કી ભાષા નથી આવડતી! જેવી સ્થિતિ સર્જાય છે પરંતુ ગ઼ાલિબ એક સનાતન આશાવાદી છે.તે કહે છે. કંઇ વાંધો નહી! આતો શરુઆત છે. ધીર ધીરે તેની વાત અને ભેદ બન્ને સમજાઇ જશે. હાલ પુરતું શું આ ઓછુ છે કે તે પરી-દેહ મને સંબોધીત થયો? હવે ધીરે ધીરે તે વધૂ ખુલવા માંડસે એક બીજા શાયરે કહયું છે.                    રાહ પે લગા તો લાએં હેં બાતોં બાતોં મેં       ઔર ખુલ જાએંગે દો ચાર મુલાક઼ાતોં મેં

આ શેર ની બીજી ખૂબીઓઃ પ્રેમીકા સાથે ની પ્રથમ મુલાકાત ની વાત ગ઼ાલિબે એક ખૂબસૂરત અંદાજ મા પેશ કરી છે. પહેલી મુલાકાત નો અનુભવ એક અજાયબીપૂર્ણ કેફિયત ને ખુમાર થી ભરેલો હોય છે. બન્ને તરફ ગભરાટ ને ઢચુપચુવાળી વેદના હોય છે. ઘડી માં થાય કે અંત શૂં આવશે? ઘડી મા થાય કે બાજી બગડી તો નહી જાય? પરંતુ ગ઼ાલિબને આવી અંધારી શૂન્યતા માં પણ ઉમ્મીદ ની કિરણ નજર આવે છે.

Go na smjhuN uus ki bateN, go na pauuN uus ka bhed?                                                     Though I can’t comprehend her words, though I can’t dig her secrets                                                                               Par yeh kya kam hai ke, mujh se voh pri-paykar khula!                                                             Is it not enough that, that fairy-bodied damsel loosened up with me?                                                                         Pari=fairy       paykar=form,body      

 This is 4^th   verse of Ghalib’s 14^th Ghazal. 

Meaning:   In this verse, Ghalib tells us about the opening events of his love. His beloved, a damsel having a body of a fairy, says to him something by gestures, signs, or speech. However, Ghalib fails to comprehend. May be she is speaking a foreign language. It may be a situation as in Farsi is said, “Zaban-e-yar-e-man Turki va man Turki na mi danam--- My beloved speak Turkish and I do not know Turkish”

However, Ghalib is an eternal optimist. He says, it does not matter if I do not understand her message. This is just beginning; in future, she will open up more; I will know more of her speech and her secrets then. For now, is not it enough that at least she has loosened up with me? Just her addressing me, is my great triumph. Another poet has said:

Rah pe laga to laeN haiN baton baton meiN     I have steered her my way by my talk

Aur khul jaeN ge do char mulaqatoN meiN      Few more meetings and we she will loosen up more.

Finer aspects of this verse: The moments during first meeting are very tense and full of go-no-go conflict. A moment it occurs how will it end? The next it occurs will the situation go sour. However Ghalib in these testing moments sees a ray of hope.

AsgharVasanwala                                                                                             asgharf@roadrunner.com                                                                                                               August 14, 2007